محرم در کرمانشاه

کرمانشاه، این شهر کهن که دروازه کربلاست و بیشتر مردمانش افتخار عنوان کربلایی دارند در ماه محرم حال و هوای غریبی دارد.
از آیین‌های بسیار قدیمی ماه محرم در کرمانشاه تعزیه‌خوانی است.
علاقه فراوان مردم به تعزیه‌خوانی و آگاهی یافتن از واقعه کربلا و همدردی با مصائب سیدالشهدا (ع) و اهل بیت او از طریق بازگویی و نمایش وقایع و آلام هرسال تعزیه‌خوانان را به برپایی هرچه با شکوه‌تر این مجالس وا می‌دارد.
تهیه انواع غذاها و شربت‌های نذری مانند حلیم، شله زرد، حلوا و شربت‌های مختلف و تقسیم آن در میان عزاداران از دیگر آیین‌های این شهر است.
تهیه تابوت خونینی که روی آن کبوتری گذاشته شده و پشت سر آن کودکان به منزله فرزندان امام حسین (ع)حرکت می‌کنند و فردی آنان را شلاق می‌زند تا به اسارت ببرد، تهیه قنداق علی اصغر(ع)، حجله حضرت قاسم (ع) و قرار دادن دختر بچه‌ای مانند عروس در آن، ساختن دست ابوالفضل(ع) و پرتاب آن به هوا برای تحت تاثیر قرار دادن مردم از دیگر آیین‌های عزاداری مردم این شهراست.
از ادوات و ابزار موسیقی رایج در منطقه کرمانشاه که در سوگواری ماه محرم استفاده می‌شود می‌توان دهل و سرنا را نام برد که با نوای "چمری" ( نوعی موسیقی اصیل محلی ویژه عزاداری ) با دسته‌های عزاداری حرکت می‌کنند.

مرام پهلوانی کجاست؟

 هنوز هم در شهرهای دیگر ایران زمین وقتی می گویی اهل کرمانشاهم سریع کلمه پهلوان را نثارت می کنند، آنان بر این باورند که اگر در خیابان های شهر ما پهلوان را صدا کنی، خیلی ها روی شان را بر می گردانند اما..

 اما با تاثر عمیق باید گفت که آن فرهنگ رادمردی و پهلوانی که روزگاری مایه فخر و مباهات ما کرمانشاهیان بود در اثر غفلت هایی که شاید در دهه های اخیر و نیز بارش بمب و باروتی که هشت سال بی وقفه بر سرمان می ریخت، کمرنگ و کمرنگ تر شده است.

امروز گرچه زورخانه های قدیمی هنوز تجمعگاه پهلوانان قدیمی شهر است اما واقعیت آن است که معضلات اقتصادی و اجتماعی و فقر و بیکاری جوانان این دیار، مجالی برای پهلوان شدن شان باقی نگذارده و از دیگر سو مواد افیونی بازوان جوانان این شهر را سست کرده است.

آنچه امروز در شهر بیشتر نمود دارد، نمایش هایی است که با خرس گردانی و دوچرخه سواری میمون و بیرون آوردن مار از جعبه در گوشه ای از پارک ها و میادین شهر دیده می شود و جمعیتی که از امکانات تفریحی و سرگرمی بی بهره اند برای دمی خندیدن دورشان جمع می شوند، این که نشد پهلوانی!

جمعیت زیادی دورش جمع شده اند و هر لحظه منتظرند زنجیر را پاره کند هم باید قوای جسمانی خوبی داشته باشد هم توان نمایش دادنی که بتواند جمعیت را متقاعد کند تا در ازای دیدن نمایش از آنان پولی بستاند آخر پهلوانان کرمانشاهی که مظهر رادمردی و بخشش بوده اند کی دست به سوی مردم دراز می کرده اند؟

کلمه پهلوان، زورخانه و آیین پهلوانی را به ذهن می آورد رسم و آیینی که این روزها در کرمانشاه در حال فراموشی است.

آیین کهن ایرانی ها که با آمدن اسلام نه تنها فراموش نشد که رونق هم یافت.

ˈداریوش خوش اندامˈ رییس هیات ورزش های زورخانه ای و از پهلوانان قدیمی شهر، می گوید: به دلیل روح جوانمردی و فتوت در زورخانه ها همواره افرادی با روحیه پهلوانی و جوانمردی الگوی ورزشکاران این رشته بوده اند و به همین خاطر است که بعد از اسلام نقش مولا علی (ع) در زورخانه روز به روز پررنگ تر شد.

تعداد زورخانه های کرمانشاه به عنوان مهد پهلوانی ایران زمین تاسف آور است، اکنون تعداد زورخانه های کرمانشاه از تعداد انگشتان دو دست بیشتر نمی شود و بیشتر آنهایی که این روزها جنب و جوش دارند قدیمی های شهر مانند زورخانه کهن یا سنگ تراشان که قدمتی افزون بر 400 سال دارد با این وجود این معرکه گیرانی که خودشان را پهلوان می دانند همیشه در سطح شهر دیده می شوند.

.

معرکه گیران موسوم به پهلوان که پیشتر مار را از جعبه بیرون آورده بودند و میمون را به دوچرخه سواری واداشته بودند اما در آخرین ورژن از نمایش هایی که به اسم پهلوانی اجرا می کنند اینک شو خرس هم به ابداعات شان اضافه شده است.

سووال این است که آیا می توان نام پهلوان را بر چنین افرادی گذاشت؟ داریوش خوش اندام با به کار بردن لفظ پهلوان برای این افراد موافق نیست او اینها را کسانی می داند که با تمرین و ممارست چند تکنیک را آموخته اند و از خوش نامی زورخانه و نام محبوب پهلوان برای کسب درآمد استفاده کرده اند.

باری، پهلوان و فرهنگ پهلوانی میراثی است که با نام کرمانشاه عجین شده است، بی توجهی به این داشته ارزشمند ممکن است وداعی تلخ را برای همیشه با این فرهنگ ناب سب شود لذا لازم است برای احیای این فرهنگ و اشاعه آن در بین جوانان که سنت نیک مروت و رادمردی را در پی دارد، همه مایه بگذاریم.

پارک کوهستان در یک روز بارانی